T LEFT

Leita

T RIGHT
┌tskifting
 
Yvirliti­, sum vÝsir innan- og uttangar­s˙tskiftingar, sum hava veri­ Ý F°royum, er gj°rt av Umhv°rvisstovuni (Matrikulstovuni) og sŠst eisini ß teirra heimasÝ­u www.us.fo:
 
Talan er um eitt fyribilsyvirlit, tß yvirliti­ er Ý ger­.
 
═ s°guliga partinum ver­ur sagt frß:
═ 1926 var­ vi­tikin ein ˙tskiftingarlˇg, eftir at "Landbokommssionen" hev­i sett fram eina tÝlÝka longu Ý 1911. Lˇgin skuldu bert galda Ý 5 ßr, men hetta var seinni longt.
N˙verandi ˙tskiftingarlˇg er frß 27. mars 1939. Hon var upprunaliga bert galdandi fyri ˙tskifting av j°r­ innangar­s, men Ý 1950 fekk hon vi­ smŠrri broytingum og Ýskoytum eisini gildi fyri ˙tskifting uttangar­s.

G°tuma­ur LÝggjas H˙sgar­ var­ settur sum forma­ur fyri royndar˙tskiftingi av Vestmanna Ý 1927, men mßlspurningurin f°rdi til tvÝdrßtt millum hann og myndugleikarnar, og tÝ blivu ta­ danskir "landinspekt°rar", i­ komu at skipa fyri ˙tskiftingunum Ý 1930-ßrunum.
Vi­ krÝgsbyrjan vˇru hesar bygdir ˙tskiftar:
 
Markatalsbygd Framd tann
Fßmjins bygd 01-11-1930
Trongisvßgs bygd 17-02-1931
Fro­biar bygd 01-01-1933
Vestmanna bygd 01-03-1933
Hvalbiar bygd 08-12-1933
Nes bygd (Su­uroy) 01-01-1936
Porkeris bygd 01-03-1935

Eftir krÝgslok var­ LÝggjas H˙sgar­ aftur settur sum ˙tskiftingarforma­ur, og eftir at Matrikulstovan var­ sett ß stovn Ý 1948, hava landmßlarar ß Matrikulstovuni veri­ formenn (sambŠrt grein 5 Ý ˙tskiftingarlˇgini).
 
Hovs bygd 11-10-1947
Nor­rag°tu bygd 15-05-1950
Vßgs bygd 01-05-1955
Sumbiar bygd 07-10-1959
S°rvßgs bygd 26-06-1961
Mi­vßgs bygd 14-04-1965
Sandavßgs bygd 15-11-1966
SkßlavÝkar bygd

22-02-1967

Nˇlsoyar bygd 11-06-1970
Dals bygd 17-05-1973
H˙savÝkar bygd 17-05-1973
SvÝnoyar bygd 17-05-1973
Nor­oyrar bygd 20-05-1974
Sands bygd 19-09-1975
Skarvanes bygd 25-10-1975
Kirkju bygd 01-03-1978
HattarvÝkar bygd 14-09-1978
H˙sa bygd 01-11-1978
Tr°llanes bygd 12-06-1981
┴rnfjar­ar bygd 27-10-1981
Funnings bygd 22-06-1982
Ei­is bygd 28-12-1982
Sk˙voyar bygd 01-06-1984
M˙la bygd 06-12-1984
Saksunar bygd 13-06-1986
Sy­rug°tu bygd 11-11-1986
SkŠlings bygd 01-01-1987
Gßsadals bygd 24-07-1989
HoyvÝkar bygd 28-07-1993
Gjßar bygd 13-07-1995

 

┌tskiftingar uttangar­s:


Markatalsbygd Framd tann
HaldarsvÝkar bygd 01-01-1954
Kirkjub°ar bygd 01-10-1954
Vßgs bygd 01-05-1955
Streymnes bygd 19-03-1957
ElduvÝkar bygd 22-10-1957
Sumbiar bygd 07-10-1959
Nor­skßla bygd 13-12-1959
Tj°rnuvÝkar bygd 10-02-1960
Lamba bygd 19-05-1960
Vestmanna bygd 10-01-1961
Oyrar bygd 07-07-1961
SkßlavÝkar bygd 15-01-1962
Sy­rug°tu bygd 09-03-1963
Oyndfjar­ar bygd 02-03-1965
Nor­rag°tu bygd 02-03-1965
LeirvÝkar bygd 15-08-1968
Hvalbiar bygd 18-06-1969
Selatra­ar bygd 06-08-1969
Velbasta­ar bygd 07-08-1970
Mi­vßgs bygd 07-09-1972
H˙savÝkar bygd 17-05-1973
Sandavßgs bygd 17-05-1973
Nor­oyrar bygd 30-11-1973
Skarvanes bygd 17-05-1974
KlaksvÝkar bygd 12-05-1975
Skßla bygd 21-05-1975
S°rvßgs bygd 10-09-1975
Sands bygd 19-09-1975
Funnings bygd 22-10-1975
Fro­biar bygd 14-09-1976
Kaldbaks bygd 24-09-1976
S°ldfjar­ar bygd 21-03-1977
Mykines bygd 14-06-1978
Porkeris bygd 30-06-1978
HattarvÝkar bygd 14-09-1978
H˙sa bygd 01-11-1978
SvÝnoyar bygd 20-06-1979
┴rnfjar­ar bygd 09-09-1979
Glyvra bygd 17-06-1980
Tr°llanes bygd 12-06-1981
Dals bygd 01-11-1981
Tofta bygd 07-06-1983
Sk˙voyar bygd 01-06-1984
M˙la bygd 06-12-1984
Vi­arei­is bygd 28-08-1985
Mikladals bygd 07-03-1986
Saksunar bygd 13-06-1986
BÝggjar bygd 01-10-1986
Ei­is bygd 01-11-1986
SkŠlings bygd 01-01-1987
Stranda bygd 10-07-1987
Nˇlsoyar bygd 01-11-1987
Hovs bygd 18-04-1988
Gßsadals bygd 24-07-1989
Hvannasunds bygd 23-01-1990
Skar­s bygd 07-10-1993
 

┴­renn fari­ ver­ur undir ˙tskifting

Ein ˙tskifting er ein samanlegging av teimum mongu smßlutunum, i­ eigari eigur ˙ti um b°in, Ý st°rri eindir, ella uttangar­s eitt uppbřti av h°gunum, i­ meiri hˇskandi og einbřttar partar.

Ta­ krevst at eigarar og/ella festarar, i­ umbo­a minst 1/10 av markatalinum Ý bygdini, skrivliga bo­a frß til sřslumannin, at teir vilja hava ˙tskiftingarmßl til vi­ger­ar ß komandi grannastevnu. Ein slÝk frßbo­an skal vera sřslumanninum Ý hendi Ý seinasta lagi 1. november, fyri at mßli­ kann koma fyri ß grannastevnu, i­ vanliga ver­ur hildin Ý februar mßna­.

Um minst ein fjˇr­ingur av markatalinum og minst ein fjˇr­ingur av eigaratalinum atkv°­ur fyri ˙tskifting ß grannastevnuni, er ˙tskiftingin lˇgliga vi­tikin. Annars er mßli­ falli­.

Tß fari­ ver­ur undir ˙tskifting

Er ˙tskiftingarmßl vi­tiki­ ß grannastevnu, sendir sřsluma­urin hetta til B˙na­arstovuna, i­ kannar eftir, um mßli­ er lˇgliga vi­tiki­. Um so er, sendir B˙na­arstovan mßli­ til F°roya landsstřri, i­ uppnevnir formannin fyri ˙tskiftingini. Matrikulstovan fŠr sÝ­ani mßli­, og skipar hon saman vi­ formanninum fyri praktisku spurningunum Ý sambandi vi­ ˙tskiftingina, t.d. uppmßling, korttekning og rokniarbei­i.

Gjˇgv ß­renn ˙tskifting: Tilsamans 2150 stykkir Ý b°num, harav ßtti ein eigari 72 stykkir (vÝst vi­ rey­um)

HŠgsti myndugleiki Ý eini ˙tskifting er ˙tskiftingarnevndin, i­ er skipa­ av formanninum, og tveimum nevndarlimum, i­ Sorinskrivarin uppnevnir fyri hv°rja ˙tskifting sŠr.

H°vu­sarbei­ini hjß nevndini eru:

  • Vir­ismeting (bonitering) av j°r­ini
  • Avger­ Ý trŠtumßlum um mark, ognarrŠtt v.m.
  • Uppskot til ˙tskiftingarplan
  • Endaligur ˙rskur­ur

Umframt hetta skal nevndin eisini vi­gera onnur vi­urskifti, eitt n˙ gar­sskylda og h˙saflyting.

Gjˇgv aftanß ˙tskifting: Tilsamans 175 stykkir. Sami eigari eigur n˙ 3 stykkir (vÝst vi­ gulum)

Eigarar, festarar og leigarar fßa h°vi til undir ˙tskiftingini at seta fram uppskot ella ynski um, hvussu og hvar teirra j°r­ skal leggjast. ┌tskiftingarnevndin roynir so vÝtt gj°rligt at ganga hesum ynskjum ß m°ti, men hetta er sjßlvsagt bert gj°rligt Ý ein vissan mun.

═ sambandi vi­ ˙tskifting hevur kommunan rŠtt at ognartaka upp til 2 % av veltu og upp til 4 % av ˇveltu j°r­ini innangar­s Ý bygdini. Kommunalu myndugleikarnir avgera Ý samrß­ vi­ ˙tskiftingarnevndina innan fyri hesar karmar, hvar og hvussu nˇgv skal leggjast ˙t til t.d. seth˙sabygging. Eisini ver­ur lagt lendi ˙t til nřggjar vegir og til brei­kan av verandi vegum. Solei­is ver­a kommunalu Štlanirnar arbeiddar inn Ý ˙tskiftingarplanin.

═ mun til ognart°ku annars er vert at leggja til merkis, at vi­ ognart°ku eftir ˙tskiftingarlˇgini ver­a ta­ ikki einstakir eigarar, i­ mugu lata lendi, men allur eigindˇmurin sum so.

KŠra til yvir˙tskifting

Tß nevndin er li­ug vi­ arbei­i sÝtt, ver­ur ta­ lati­ til ßkŠru. T.v.s. at eigararnir kunnu kŠra ˙tskiftingina til yvir˙tskifting. ═ yvir˙tskiftingarnevndini er sorinskrivarin forma­ur og harumframt eru fřra nevndarlimir. ┌rskur­urin hjß yvir˙tskiftingarnevndini er endaligur og kann ikki kŠrast til hŠgri rŠtt.

┌tskifting uttangar­s

Sum nevnt frammanfyri gevur ˙tskiftingarlˇgin n˙ eisini heimild fyri ˙tskifting uttangar­s.

Mannagongdin er hin sama sum fyri innangar­s˙tskiftingar. ═ lˇgini ver­ur or­i­ innm°rk břtt um vi­ or­i­ ˙tm°rk. Lřsingarfreistin er tˇ bert 14 dagar, me­an hon er 3 mßna­ir fyri ˙tskifting innangar­s.

Uttangar­s˙tskifting vi­ger­ nˇgv st°rri vÝddir enn innangar­s˙tskifting, og tÝ ver­ur mßlibor­sbla­i­ (st°dd 1:20.000) nřtt sum kortgrundarlag. Er bygdin břtt Ý hˇskandi hagapartar, ver­ur roynt at halda gomlu markini Ý stˇran mun, og ver­ur h°vu­sbroytingin tß tann, at hv°r eigari ver­ur savna­ur Ý ein hagapart. ═ °­rum f°rum ver­a st°rri hagar břttir Ý smŠrri partar, eitt n˙, tß i­ bˇndi, i­ eigur Ý felagskapi saman vi­ °­rum, hevur m°guleika at fßa einbřttan haga.

 
Kostna­ur
Landskassin rindar l°nina hjß ˙tskiftingarformanninum. Allar a­rar ˙trei­slur av ˙tskiftingini ver­a břttar Ý helvt millum landskassan og eigararnar. ┌tskiftingarnevndin ger av, hvussu parturin hjß eigarunum skal břtast millum teir. Vi­ innangar­s˙tskifting ver­ur vanliga břtt eftir boniteringsvir­i, og vi­ uttangar­s˙tskifting eftir markatali.
Eitt, sum kann uppviga kostna­in, er, at eigararnir fßa fult endurgjald fyri ognart°ku, sum kommunan ger av °ki til nřggjar vegir, brei­kan av vegum og seth˙sabygging.
 
Um ˙tskifting og anna­ ber eisini til at lesa um Ý bˇkini Hagar og sey­amark, sum kom ˙t beint fyri jˇl 2008.
Vilt t˙ vita meira um ˙tskifting, so ring til Petur Nielsen ß Lendi ß Umhv°rvisstovuni, tlf 342424, ella send ein teldupost til PeturN@us.fo


Sniðgivið og forritað hevur KREA
KREA
Mjólkavirkið Búnaðarmanna